به گزارش ‘صدای صادرات‘ از خبرگزاری برنا، قیمت مواد غذایی یکی از مهمترین شاخصها برای ارزیابی شرایط اقتصادی خانوارهاست؛ با این حال، مقایسه قیمت اسمی کالاها بهتنهایی نمیتواند تصویر کاملی از وضعیت معیشتی ارائه دهد. دادههای تطبیقی نشان میدهد ایران در برخی اقلام مانند مرغ و روغن خوراکی از نظر قیمت دلاری در محدوده پایینتر کشورهای مورد بررسی قرار دارد، در حالی که در کالاهایی مانند برنج و گوشت، فاصله بیشتری با برخی بازارهای منطقه مشاهده میشود.
این تفاوتها تنها به قیمت نهایی محصول محدود نیست و عواملی همچون هزینه تولید، میزان وابستگی به واردات، سیاستهای تنظیم بازار، یارانهها و قدرت خرید مصرفکنندگان در شکلگیری قیمتها نقش دارند.
تخممرغ، ایران در محدوده میانگین منطقه
بر اساس دادههای موجود، قیمت تخممرغ در کشورهای مورد بررسی به این شرح است:
ایران: ۲.۳ دلار
امارات: ۳ دلار
ترکیه: ۲ دلار
عمان: ۲.۷ دلار
عربستان: ۲.۵ دلار
مقایسه این ارقام نشان میدهد قیمت تخممرغ در ایران فاصله قابل توجهی با بازار کشورهای منطقه ندارد و در محدوده میانگین قرار گرفته است. این موضوع نشان میدهد بازار این محصول در ایران از نظر قیمت اسمی، تفاوت زیادی با بسیاری از کشورهای همسایه ندارد.
برنج، تفاوت در ساختار تأمین و سیاستهای بازار
برنج بهعنوان یکی از اقلام مهم در سبد مصرفی خانوار ایرانی، همواره یکی از محورهای سیاستگذاری غذایی بوده است. قیمت این محصول در کشورهای مورد بررسی به این صورت گزارش شده است:
ایران: ۳.۴ دلار
امارات: ۲ دلار
ترکیه: ۲.۵ دلار
عمان: ۲ دلار
عربستان: ۲ دلار
تفاوت قیمت برنج میان ایران و برخی کشورهای منطقه به عواملی مانند میزان تولید داخلی، حجم واردات، شرایط بازار جهانی و سیاستهای تجاری کشورها مرتبط است. در کشورهایی که وابستگی بیشتری به واردات دارند، گاهی مدیریت زنجیره تأمین و قراردادهای تجاری میتواند بر قیمت نهایی اثرگذار باشد.
روغن، ایران در جمع بازارهای ارزانتر منطقه
در بخش روغن خوراکی، ایران یکی از پایینترین قیمتها را در میان کشورهای مقایسهشده دارد:
ایران: ۱.۵ دلار
امارات: ۴ دلار
ترکیه: ۲ دلار
عمان: ۳ دلار
عربستان: ۴ دلار
این اختلاف قیمت را میتوان تحت تأثیر سیاستهای حمایتی، نحوه تخصیص ارز، نظام توزیع و تنظیم بازار در کشورهای مختلف ارزیابی کرد. روغن از جمله کالاهایی است که در بسیاری از کشورها به دلیل اهمیت آن در مصرف روزانه، تحت سیاستهای ویژه اقتصادی قرار دارد.
گوشت، اختلاف قیمت کمتر از تفاوت سطح درآمد
بازار گوشت یکی از پیچیدهترین بازارهای غذایی در منطقه است؛ چرا که علاوه بر تولید داخلی، به واردات، هزینههای دامداری، حملونقل و شرایط زنجیره تأمین وابسته است.
قیمت گوشت در کشورهای مورد بررسی:
ایران: ۹ تا ۱۲ دلار
امارات: ۷ دلار
ترکیه: ۱۳ دلار
عمان: ۶ دلار
عربستان: ۹ دلار
اگرچه قیمت اسمی گوشت در برخی کشورهای منطقه پایینتر از ایران گزارش شده است، اما بررسی وضعیت مصرفکنندگان نیازمند توجه همزمان به سطح درآمد و توان خرید خانوارهاست.
مرغ، ایران در جمع ارزانترین بازارهای منطقه
در بخش مرغ، مقایسه قیمتها نشان میدهد:
ایران: ۱.۷ دلار
امارات: ۲.۵ دلار
ترکیه: ۲.۳ دلار
عمان: ۲.۳ دلار
عربستان: ۱.۶ دلار
بر اساس این دادهها، قیمت مرغ در ایران در مقایسه با بسیاری از کشورهای منطقه در سطح پایینتری قرار دارد و تنها فاصله اندکی با ارزانترین بازار مورد بررسی یعنی عربستان دارد.
درآمد ماهانه، شاخصی مهمتر از قیمت کالا
با وجود اهمیت قیمت کالاهای اساسی، بررسی قدرت خرید بدون در نظر گرفتن درآمد خانوار نمیتواند تصویر دقیقی ارائه دهد. بر اساس دادههای این مقایسه، متوسط درآمد ماهانه در کشورهای مورد بررسی به این شرح است:
ایران: حدود ۱۱۵ دلار
ترکیه: حدود ۷۶۰ دلار
عمان: حدود ۵۷۰ دلار
عربستان: حدود ۱۰۵۰ دلار
امارات: حدود ۱۶۳۰ دلار
اختلاف قابل توجه درآمدها نشان میدهد که ارزیابی شرایط اقتصادی خانوارها تنها با مقایسه قیمت کالاها امکانپذیر نیست. ممکن است کالایی در یک کشور قیمت بالاتری داشته باشد، اما به دلیل سطح درآمد بیشتر، سهم کمتری از بودجه خانوار را به خود اختصاص دهد.
معیار واقعی، نسبت قیمت به درآمد
مقایسه بازار مواد غذایی کشورهای منطقه نشان میدهد ایران در برخی کالاهای اساسی مانند روغن و مرغ از نظر قیمت اسمی جایگاه رقابتی دارد، اما در برخی اقلام مانند برنج، قیمت بالاتری نسبت به تعدادی از کشورهای همسایه تجربه میکند.
با این حال، تحلیل دقیق وضعیت معیشت غذایی نیازمند بررسی همزمان سه شاخص اصلی است: قیمت کالا، سطح درآمد خانوار و سهم هزینه خوراک از بودجه خانواده.
کارشناسان اقتصادی معتقدند معیار اصلی سنجش رفاه غذایی، صرفاً ارزان یا گران بودن کالاها نیست؛ بلکه میزان دسترسی خانوارها به یک سبد استاندارد مصرفی متناسب با درآمد و توان اقتصادی آنهاست. از این منظر، مقایسه قیمتها زمانی معنا پیدا میکند که در کنار آن، قدرت خرید و ساختار درآمدی جوامع نیز مورد توجه قرار گیرد.
- مریم فراهانی
- کد خبر 18202
- بدون نظر
- پرینت
