در متن حاضر، مهمترین عواملی که این رشد را رقم زدند و همچنین چالشهای پیش رو برای سال ۲۰۲۶ را بررسی میکنیم.
موتورهای اصلی رشد در سال ۲۰۲۵
رشد قابل توجه تجارت در سال ۲۰۲۵ دو پیشران اصلی داشت:
۱. انقلاب هوش مصنوعی (AI)
افزایش شدید تقاضا برای محصولات مرتبط با زیرساخت هوش مصنوعی، از جمله تراشهها، تجهیزات الکترونیکی پیشرفته و فناوریهای پردازشی، سهم بزرگی در افزایش ارزش تجارت کالاها (حدود ۱.۵ تریلیون دلار افزایش) داشت. این تقاضا به وضوح نشان داد که سرمایهگذاریهای بلندمدت در فناوریهای نوین، نتایج فوری بر حجم مبادلات تجاری بینالمللی به همراه آورده است.
۲. قدرت اقتصادهای در حال توسعه
کشورهای شرق آسیا و قاره آفریقا به عنوان پیشرانهای اصلی این رشد ظاهر شدند. تجارت جنوب به جنوب (کشورهای در حال توسعه) سهم بیشتری در افزایش مبادلات جهانی ایفا کرد. این تغییر الگو، وابستگی نسبی تجارت جهانی به بازارهای سنتی غرب را کاهش داده و نشاندهنده ظهور قطبهای جدید اقتصادی است.
رشد سریعتر تجارت خدمات
یکی از نکات کلیدی سال ۲۰۲۵، رشد سریعتر بخش خدمات نسبت به کالاها بود. تجارت خدمات با رشدی نزدیک به ۹ درصد (افزایشی معادل ۷۵۰ میلیارد دلار)، نشان داد که اقتصاد جهانی به سمت خدمات دیجیتال و مبتنی بر فناوری بیشتر حرکت میکند.
در پایان سال، افزایش حجم مبادلات به جای تورم، محرک اصلی رشد ارزش تجارت جهانی بود. این موضوع یک سیگنال مثبت از بهبود واقعی در تبادلات تجاری جهانی به جای صرفاً افزایش قیمتها است.
چشمانداز محتاطانه ۲۰۲۶: ریسکهای در کمین
اگرچه ۲۰۲۵ سالی رکوردشکن بود، اما پیشبینیها برای سال ۲۰۲۶ با احتیاط بیشتری همراه است. چند عامل اصلی میتوانند این روند مثبت را تهدید کنند:
- تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی: چندپارگی و ریسکهای ساختاری در تجارت بینالملل همچنان بزرگترین چالش باقی مانده است. سیاستهای حمایتی (Protectionism) و تلاش برای ایجاد زنجیرههای تأمین منطقهای به جای جهانی، میتواند اصطکاک تجاری را افزایش دهد.
- کندی رشد اقتصادی جهانی و افزایش بدهیها: انتظار میرود فعالیتهای اقتصادی در سطح جهانی کند شود که مستقیماً بر تقاضای وارداتی تأثیر میگذارد. سطح بالای بدهیهای دولتی و شرکتی در بسیاری از مناطق، فضای مانور برای تحریک تقاضا را محدود میکند.
- افزایش هزینههای تجارت: تعرفهها و مقررات پیچیده همچنان به عنوان اصطکاک در مسیر مبادلات عمل خواهند کرد. افزایش هزینههای لجستیک، به ویژه در بخشهایی که به شدت تحت تأثیر مقررات زیستمحیطی جدید قرار گرفتهاند، میتواند بر سودآوری تجارت بینالملل سایه افکند.
نتیجهگیری
تجارت جهانی در سال ۲۰۲۵ با تکیه بر نوآوریهای فناوری (AI) و قدرت گرفتن بازارهای نوظهور، عملکردی فوقالعاده داشت. با این حال، برای حفظ این مسیر در سال ۲۰۲۶، مدیران و سیاستگذاران باید با چالشهای ساختاری و ژئوپلیتیکی فعالانه مقابله کنند، زیرا ریسک رکود یا کندی رشد در افق دیده میشود. توجه به انعطافپذیری زنجیرههای تأمین و مدیریت ریسکهای ژئوپلیتیکی، کلید حفظ شتاب رشد خواهد بود.
* مریم فراهانی راد
- مریم فراهانی
- کد خبر 17664
- بدون نظر
- پرینت
